Intensiteit en overexcitabilities

Intensiteit en overexcitabilities

Korte samenvatting

Veel zeer hoogbegaafden ervaren intensiteit: sterk denken, diep voelen, hoge gevoeligheid voor prikkels en morele kwesties. In de literatuur wordt vaak verwezen naar overexcitabilities (Dabrowski). Dit zijn geen stoornissen, maar versterkte eigenschappen die ondersteuning vragen.¹

Vijf vormen van overexcitabilities

• Intellectueel: sterke drang tot begrijpen, analyseren en zoeken
• Emotioneel: diepe gevoelens en empathie
• Verbeeldend: rijke fantasie en sterke beeldvorming
• Zintuiglijk: verhoogde gevoeligheid voor geluid, licht, textuur
• Psychomotorisch: hoge energie en bewegingsdrang

Waarom dit tot misverstanden leidt

Intensiteit kan worden gezien als druk gedrag, perfectionisme of overgevoeligheid. Zonder kennis van ZHB kan dit leiden tot misdiagnose. Het helpt om context, belasting en mismatch met omgeving mee te wegen.²

Praktische handvatten

• Normaliseer intensiteit: het is een kenmerk, geen fout
• Bouw prikkelherstel in (rust, structuur)
• Help bij emotieregulatie zonder het denken af te remmen

Zie ook

• Misdiagnose en dubbele diagnoses
• Onderpresteren en motivatie
• Volwassen ZHB en late herkenning

Bronnen

1. Prevalence of Overexcitabilities (Wood et al.)
2. Leven hoogbegaafden intenser? (Project Talent)