Blog: Vervolg zoektocht naar 145+ en de specifieke behoeften

Vervolg zoektocht naar 145+ en de specifieke behoeften

Auteur(s)	Noks Nauta
Jaar	2019
Type bron	Blog / Opinie
Volledige tekst	Lees de volledige blog

Korte samenvatting

Dit werk weerspiegelt de resultaten van een oproep om specifieke aandacht te vragen voor mensen met een IQ van 145+ (zeer hoogbegaafden). De auteur constateert een enorme weerklank onder ouders, leerkrachten en zorgverleners, wat de hypothese bevestigt dat de huidige voorzieningen voor 'standaard' hoogbegaafden (HB) niet voldoen voor deze extremere groep. De tekst pleit voor erkenning van het onderscheid tussen HB en ZHB, verder onderzoek en directe actie in het onderwijs.

Kerninzichten voor ZHB

• Statistische Zeldzaamheid (Factor 20): Er wordt een hard statistisch onderscheid gemaakt: een IQ van 130 (2 standaarddeviaties) komt voor bij 1 op de 50 mensen, terwijl 145+ (3 standaarddeviaties) slechts bij 1 op de 1000 voorkomt. Dit maakt de ZHB-groep twintig keer zeldzamer dan de standaard HB-groep.
• Erkenning van Verschil: De massale reacties (duizenden lezers, geen negatieve reacties) bevestigen dat er een breed gedragen behoefte is om te erkennen dat 145+ fundamenteel anders is of andere behoeften heeft dan de bredere HB-groep.
• Noodzaak tot specifiek onderzoek: Er is dringend behoefte aan onderzoek naar de vraag of 145+ 'wezenlijk anders' is dan 130+, of dat kenmerken slechts sterker aanwezig zijn. Huidige aannames zijn vaak gebaseerd op een 'negatieve selectie' (mensen die vastlopen).
• Momentum voor verandering: Er lijkt een taboe doorbroken te worden; waar men eerder schroom voelde om onderscheid te maken binnen de HB-groep, is er nu opluchting dat de specifieke problematiek van 145+ benoemd mag worden.

Specifieke Uitdagingen & Valkuilen

• Falen van HB-onderwijs: Ouders geven aan dat zelfs binnen het specifieke hoogbegaafdenonderwijs vaak geen aandacht of passend aanbod is voor de 145+ leerling. De verwachting dat HB-onderwijs de oplossing is, blijkt voor deze groep vaak onterecht.
• Trauma en Labeling: Doordat scholen handelingsverlegen zijn, wordt vaak naar de GGZ verwezen voor 'labels' (misdiagnoses). Dit leidt tot vicieuze cirkels waarin ouders de schuld krijgen en kinderen getraumatiseerd raken door het onderwijssysteem.
• Extreme Isolatie: Omdat 145+ kinderen per definitie zeldzaam zijn (1 op de 1000), zit er lang niet op elke school een ontwikkelingsgelijke. Dit leidt tot eenzaamheid bij zowel kinderen als ouders, die zich niet gesteund voelen door reguliere HB-ouderverenigingen.
• Bagatellisering door experts: Een enkele professional wijt het vastlopen aan 'bijkomende zaken' in plaats van het extreme IQ, een houding die volgens de auteur voorbijgaat aan de kern van de problematiek en doet denken aan de eerdere ontkenning van hoogbegaafdheid in het algemeen.

Conclusie & Advies

De conclusie is dat er direct actie moet worden ondernomen omdat het welzijn van deze groep ernstig wordt geschaad. Het wachten op langdurig onderzoek mag praktische oplossingen niet in de weg staan.

Concreet advies:

• Praktische barrières slechten: Vorm werkgroepen om op zeer korte termijn eenvoudige, praktische belemmeringen in het onderwijs in kaart te brengen en op te lossen bij bevoegde instanties.
• Faciliteer Intervisie en Peers: Ouders moeten elkaar opzoeken voor steun, en professionals (coaches/therapeuten) moeten intervisiegroepen starten specifiek gericht op casuïstiek van 145+ (zowel kinderen als volwassenen).
• Samenwerking: Bundel krachten om de politiek en onderwijsinspectie te bereiken met goede verhalen en diplomatie, zoals het aanbieden van brieven aan ministers.

Lijst van unieke termen

145+

De aanduiding voor de doelgroep met een IQ van 3 standaarddeviaties boven het gemiddelde (99.9e percentiel), gebruikt om het onderscheid met de 'gewone' 130+ groep te markeren.

Triple Nine Society

Een vereniging voor mensen met een IQ in het 99.9e percentiel, genoemd als referentiekader voor het niveau van de auteur.

Negatieve Selectie

Het fenomeen dat onderzoek en beeldvorming over (zeer) hoogbegaafden vaak gebaseerd is op mensen die zijn vastgelopen in de hulpverlening, omdat de succesvolle groep onzichtbaar blijft.